Dineke Korfker (TNO) presenteert het nieuwe systeem voor verloskundigenpraktijken
om te screenen op huiselijk geweld in de zwangerschap. Remi Vink (TNO) gaat in op
de preventie en vroegsignalering van risicogezinnen in de kraamperiode, mede naar
aanleiding van het nieuwe IGZ-rapport ‘Kraamzorg in ontwikkeling’. Geert
Gerarts (KNOV) vertelt over een recent onderzoek in een reeks praktijken naar de
veiligheid van verloskundigen.
Signaleren en Bespreekbaar maken van Huiselijk Geweld door de Verloskundige
Drs. Dineke Korfker, TNO Kwaliteit van Leven, Team Zwangerschap en Kraamzorg
Huiselijk Geweld begint soms in de zwangerschap of het wordt heviger tijdens de
zwangerschap en de periode daarna. Hoe kan je als verloskundige signalen herkennen
en hoe kan je ze bespreekbaar maken. In deze sessie komen de risicofactoren voor
huiselijk geweld aan bod en de signalen ervan. Vaak is huiselijk geweld het gevolg
van een psychosociale situatie die onder druk staat. Het onderkennen van deze problemen
is voor een goede uitkomst van de zwangerschap belangrijk. Immers, fysiek geweld
kan bedreigend zijn voor de zwangerschap. Maar uit onderzoek blijkt ook steeds duidelijker
dat spanningen in de zwangerschap gevolgen hebben voor het kind na de geboorte.
In het project “Screening op Huiselijk Geweld “ hebben verloskundigen
ervaring opgedaan met vragen naar geweld. Momenteel doen we ervaring op met uitgebreider
signaleren van psychosocila problematiek met behulp van een signaleringsinstrument.
Daarop wordt nader ingegaan in de lezing over ketenzorg rond de geboorte.
Samen signaleren rond de geboorte
Drs. Remy Vink, TNO Kwaliteit van leven, team Psychosociaal
Zorgwekkende omstandigheden voor kinderen om in op te groeien zijn vaak al tijdens
de zwangerschap aanwezig of voorspelbaar. Verloskundigen kunnen die signaleren en
cliënten naar (specifieke) hulp verwijzen zodat waar nodig al vóór
de geboorte begeleiding van het gezin door bijvoorbeeld jeugdgezondheidszorg of
maatschappelijk werk, kan starten. Ook de kraamverzorgende vangt signalen uit het
gezin op. Verloskundige en kraamverzorgende vullen elkaar daarin aan en hebben een
gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de overdracht naar de jeugdgezondheidszorg.
Met betrekking tot de psychosociale conditie van gezinnen gebeurt dat nu nog niet
systematisch. TNO heeft een signaleringsinstrument voor verloskundigen en een observatie-instrument
voor kraamverzorgenden ontwikkeld en in twee pilotstudies proefgedraaid. In deze
workshop worden de eerste resultaten en ervaringen gepresenteerd.
Krijgt de veiligheid van verloskundigen wel voldoende aandacht?
Geert E. Gerats
In deze bijdrage wordt ingegaan op de veiligheid en de gezondheid van de verloskundige
zelf. Ver¬los¬kundigen zijn zelf verantwoordelijk voor de bewaking daarvan.
Risico’s zijn er op het vlak van de psy¬chische belas¬ting en ook
ten aanzien van de fysieke belasting. Psychische belasting kan onder andere door
de intensieve con¬tac¬ten met cliënten, door een hoge werkdruk of door
problemen in de onder¬linge relaties ontstaan. Ook spelen traumatische ervaringen
soms een belangrijke rol. Fysieke belas¬ting van onder andere nek- en rugspieren
ontstaat voor¬al tijdens het begeleiden van bevallingen. Ook zijn er risico’s
door een onheuse of zelfs dreigende bejegening door cliënten of partners daarvan.
In deze bijdrage wordt vooral hierop ingegaan, mede aan de hand van een enquête
onder verlos¬kundi¬gen in achterstandswijken. In deze bijdrage wordt vervolgens
nagegaan wordt welke maatregelen verloskundigen zelf kunnen treffen om hun eigen
veiligheid en gezondheid te bewaken.
Dr. G.E. Gerats
Hoofd Team Belangenbehartiging KNOV
ggerats@knov.nl