Nieuws

Nieuws aanmelden
Hieronder vindt u de laatste nieuwsberichten:

Nettie Klomp, gynaecoloog en oud- directeur van de vroedvrouwenopleiding in Amsterdam is afgelopen dinsdag overleden. Voor de KNOV, haar oud-leerlingen en voor vele Nederlandse verloskundigen is mevrouw Klomp een bron van inspiratie. Haar inzet voor het behoud van ons uniek Nederlands verloskundig systeem is bewonderenswaardig. Nettie Klomp is 77 jaar geworden.

Op 5 maart 2010 heeft de burgemeester van de gemeente Goirle, mevrouw M.G. Rijsdorp, een Koninklijke onderscheiding uitgereikt aan professor dr. Hans Merkus. De uitreiking vond plaats tijdens een symposium, georganiseerd door de Stichting Perinatale Audit Nederland (PAN).

De maart-editie van de nieuwsbrief biedt een opvallend breed palet aan onderwerpen: van de zoektocht naar een niet-invasieve prenatale test voor foetale trisomie 21 tot preventieve effecten van moeders die kauwgom kauwen. Daarmee hoopt de redactie van Kennispoort Verloskunde uw blik te verruimen en de nieuwsgierigheid naar andere kennisdomeinen te vergroten.


Het interpreteren en toepassen van wetenschappelijke ‘evidence’ blijft een kunst op zich. Aan die indruk kun je je niet onttrekken na het lezen van het artikel van Rosemary McCarthy over de bekende ‘HOOP’ studie.

Om de slaapomgeving van baby’s zo veilig mogelijk te maken is het nodig om de voorwaarden daarvoor duidelijker te specificeren, stellen onderzoekers Peter Blair en collega’s.

Borstvoeding doe je er niet even bij. Een focusgroepenonderzoek uitgevoerd onder 69 Nederlandse- en immigrantenvrouwen maakt dat nogmaals duidelijk. Het onderzoek gaat dieper in op de redenen waarom vrouwen al voor de geadviseerde zes maanden stoppen met de borstvoeding.

De onderzoekers selecteerden uit de totale populatie geregistreerde geboorten tussen 1967 en 2005 in Noorwegen, paren van opeenvolgende geboorten (n=864.531). Zij wilden vast kunnen stellen of het hebben van foetale groeivertraging, loslating van de placenta, pre-eclampsie en vroeggeboorte van een levend kind in de voorgaande zwangerschap, geassocieerd is met een toegenomen risico van intrauteriene vruchtdood (IUVD) in de volgende zwangerschap.

Roken, overmatig alcoholgebruik, slechte voeding en andere leefstijlfactoren kunnen leiden tot slechte zwangerschapsuitkomsten voor moeders en kinderen. Gezondheidsbevorderende preconceptie interventies, zoals advies, voorlichting en screening, kunnen aanmoedigen tot gedragsverandering.

Het proefschrift van Attie Go leest als een ontdekkingsreis met talloze aftakkingen, tegenslagen en hoogtepunten. Het ultieme doel van deze meerjarige zoektocht was de ontwikkeling van een gemakkelijke en betaalbare niet-invasieve prenatale test voor foetale trisomie 21.

De onderzoekers vergeleken in Noord-Ierland hoe verloskundigen in een ziekenhuis en verloskundigen in een gezondheidscentrum, omgaan met huiselijk geweld.

Hoe verder de zwangerschap vordert, hoe meer de uterus drukt op de grote vaten en hoe groter de vochtretentie. Almeida et al testten in een observationele studie de hypothese dat zijligging de vochtretentie en bloeddruk positief kan beïnvloeden.

Het verhinderen van de overdracht van Mutans Streptococci (MS) is een belangrijke manier van cariëspreventie bij kinderen. In studies uit Scandinavische landen is al eerder aangetoond dat het gebruik van kauwgom met xylitol door de moeder een gunstig effect heeft op het verhinderen van de overdracht van MS en daarmee op het ontstaan van cariës bij kinderen.

Levine et al onderzochten in deze nested case-controlestudie het verband tussen subklinische hypothyreoïdie en pre-eclampsie. Subklinische hypothyreoïdie komt bij 4 tot 10 procent van alle niet-zwangere vrouwen voor.

Dat zwangerschapsdiabetes een probleem is, hoeven we niet meer toe te lichten. In deze studie is gekeken naar een mogelijke relatie tussen periodontitis (ontsteking van het wortelvlies van een tand of kies) en het voorkomen van zwangerschapsdiabetes.

De Wetenschapscommissie heeft de werkzaamheden afgerond en haar advies aan de KNOV overhandigd. Een onderzoeksagenda Fysiologische Verloskunde, het instellen van leerstoelen en een brede netwerkorganisatie voor verloskundig onderzoek zijn de belangrijkste aanbevelingen van deze commissie.


De datum van het vijfde Kennispoort congres is bekend: vrijdag 10 december 2010. Het jaarlijkse onderzoekscongres van Kennispoort Verloskunde vindt wederom in het Educatorium in Utrecht plaats.

De stelling van de afgelopen periode luidt: “Verloskundigen, huisartsen en gynaecologen zouden als één organisatie moeten samenwerken, met de zwangere als middelpunt.”

Vrouwen en hun partners willen kalmte en ontspanning bij de bevalling en tijdens de zwangerschap. Niet alleen omdat dat goed voelt, maar ook omdat de afwezigheid van stress en opwinding voor betere zwangerschapsresultaten zorgt.

In laag-en-midden inkomen landen en in de VS is het gebruikelijk om ijzersuppletie, al dan niet in combinatie met foliumzuur, voor te schrijven aan zwangere vrouwen ter primaire preventie van anemie.

Het gebruik van antidepressiva in de zwangerschap verhoogt het risico op vroeggeboorte en groeivertraging. Onderzoek hiernaar werd in Amerika gedaan met de data van het ‘Slone Epidemiology Center Birth Defects Study’ (BDS).

In Noorwegen is onderzoek gedaan naar de maternale karakteristieken van zwangeren die medicatie gebruikten tegen migraine. Alle zwangeren (1999-2006) die een ziekenhuis bezochten (> 100 geboorten/jaar) werden voorafgaand aan de eerste echo, gevraagd om mee te doen aan de ´Norwegian Mother and Child cohort Study´.

De Total Body Hypothermia for Neonatal Encephalopathy Trial (TOBY) is een multicenter gerandomiseerde trial waarin intensive care plus afkoeling van het lichaam tot 33.5ºC gedurende 72 uur vergeleken wordt met alleen intensive care bij a terme kinderen met encefalopathie door perinatale asfyxie.

In Oslo (Noorwegen) is onderzoek gedaan naar de risicoperceptie van zwangere vrouwen met betrekking tot 17 veelgebruikte medicaties en andere stoffen. Daarnaast is onderzocht welke bronnen van informatie zwangere vrouwen gebruikten.

Het Verloskundig Consortium heeft weer een multicenter studie afgerond, ditmaal de STAN-trial die werd geleid vanuit het UMC Utrecht. Arts-onderzoeker Michelle Westerhuis is 7 januari gepromoveerd op het grootschalige onderzoek naar de effectiviteit van bewaking door middel van de ST-analyse versus het CTG.

50 tot 80% van de zwangere vrouwen heeft last van ‘nausea and/or vomiting of pregnancy’ (NVP). Dit artikel geeft een overzicht van de etiologie, diagnostiek en evidence van specifieke (niet) medicinale behandeling.

Van alle vrouwen met een levendgeboren a terme eenling in hoofdligging krijgt 9.7% te maken met een kunstverlossing of sectio vanwege een niet vorderende uitdrijving. Het onderzoeksteam van Leushuis et al. wilde met dit retrospectieve onderzoek de vinger leggen op factoren die interventies bij de uitdrijving kunnen voorspellen.

Dit multicenter prospectieve onderzoek onder 4.126 Amerikaanse vrouwen, waarvan 95% epidurale analgesie toegediend kreeg, laat zien dat een langere uitdrijvingsduur nauwelijks gezondheidsproblemen oplevert voor moeder en kind.

Deze e-mailversie van onze nieuwsbrief is twee keer zo groot als gebruikelijk, doordat we de gedrukte uitgave van januari en februari hebben gebundeld. Inmiddels hebben al heel wat geinteresseerden de weg gevonden naar onze gratis MIDIRS-link, links onderaan de homepage van Kennispoort Verloskunde.

Kennispoort Verloskunde beleeft in 2010 het vijfde levensjaar en dat is reden voor een klein feestje. Alle geregistreerde gebruikers van de website van Kennispoort Verloskunde hebben sinds het Kennispoort-congres op 10 december gratis toegang tot de database van MIDIRS.

De moedersterfte in Nederland is toegenomen. In de periode 1993 tot 2005 stierven gemiddeld 12,1 moeders per 100.000 levend geboren kinderen, een significante toename ten opzichte van een sterftecijfer van 9,7 in de periode 1983 tot 1992. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Joke Schutte (32), gynaecoloog bij de Isala klinieken in Zwolle.

In een cross-sectionele studie keken Reid et al naar de prevalentie van antenatale depressie en naar factoren die van invloed zijn op antenatale depressie, angst en stress.

In een beschrijvend dwarsdoorsnede onderzoek werd bestudeerd wat de ervaringen van verloskundigen waren met internetgebruik van cliënten.

Al jaren worden vrouwen gewaarschuwd dat ze niet te oud kinderen moeten krijgen. Dat is maar slecht, voor alles en iedereen. En dan kom je dit artikel tegen.

Dat roken ongezond is, weten we allemaal. En dat zwangeren beter niet kunnen roken, weet u ook allang. In de cohort studie van Geerts en collega’s wordt duidelijk gemaakt dat het niet alleen gaat om het directe effect op de pasgeborene, maar dat roken tijdens de zwangerschap ook jaren later nog effect heeft op de gezondheid van de dan inmiddels jong-volwassene.

In delen van de wereld is het nog steeds gebruikelijk om moeder en baby na de geboorte te scheiden en/of de baby in te bakeren. In Rusland werd tussen 1995 en 1998 een Randomized Controlled Trial (RCT) uitgevoerd. In dit onderzoek werden op de verloskamer 176 moeder-kind paren at random in groepen verdeeld.

Vrouwen met verminderde kindsbewegingen (VKB) hebben een verhoogd risico op negatieve geboorte uitkomsten, zoals doodgeboorte. Veertien verloskundeafdelingen van Noorse ziekenhuizen varieerden duidelijk in hun voorlichting en beleid bij VKB.

Philomeen Weijenborg heeft voor haar proefschrift onderzoek gedaan naar het klinische verloop van acute en chronische buikpijnklachten van vrouwen.

Veel ouders van een kindje met Down Syndroom zijn ontevreden over de wijze waarop de betrokken zorgverlener ze hier voor het eerst over informeert.

Het zit er weer op, althans voor de 350 mensen die donderdag aanwezig waren op het jaarlijkse onderzoekscongres van Kennispoort Verloskunde. Het congres vond voor de vierde keer plaats en zelden was het thema actueler dan deze keer: Veiligheid in de verloskunde.

Ine van Veldhoven, student van de Academie Verloskunde Maastricht, heeft tijdens het congres van Kennispoort beide hoofdprijzen van de Scriptieprijs Verloskunde in de wacht gesleept.

Hypospadie treedt op bij 0.3-0.8% van de jongens. Sinds 1970 stijgt de prevalentie van hypospadie (varieert van 0.24-1.7%) en één van de onderliggende oorzaken lijkt het gebruik van orale anticonceptiva door de moeder in de vroege zwangerschap.

Dit onderzoek werd uitgevoerd ter evaluatie van het orale anticonceptiegebruik in Europa. Data werden gebruikt van de European Active Surveillance Study on Oral Contraceptives.

Vrouwen die na kunstmatige inseminatie gedurende een kwartier op hun rug blijven liggen, hebben 50 procent meer kans om zwanger te worden dan vrouwen die gelijk na de behandeling opstaan.

Uit onderzoek is bekend dat fysieke activiteit tijdens de zwangerschap geen negatief effect heeft op moeder en kind. Er zou zelfs een verminderd risico zijn op zwangerschapshypertensie, -diabetes en pre-eclampsie.

Er zijn verschillende theorieën die een verklaring proberen te geven voor het verband tussen een anamnese met Induced Termination of Pregnancy (I-TOP), een laag geboortegewicht (LBW) en een preterme partus (PT): (a) Een doorgemaakte infectie ten gevolge van de I-TOP, (b) Mechanisch cervixtrauma met als gevolg verhoogde kans op cervix insufficiëntie en (c) Weefselbeschadiging door curettage met als gevolg verhoogde kans op verkeerde placenta-implantatie en placenta previa.

Het proefschrift van Jeroen van Dillen, tropenarts en specialist in opleiding, leest als een warm pleidooi ter bevordering van de obstetrische audit in de dagelijkse praktijk.

In deze Finse studie zijn data geanalyseerd van eenlingzwangerschappen tussen 1990 en 2006 uit het Medical Birth Register om de volgende vraag te beantwoorden: is er een verschil in risico op slechte zwangerschapsuitkomsten tussen artsen (N = 7,642) en andere hoog opgeleiden (N = 124,606)?

In Nederland is er een debat gaande over het al dan niet opslaan van ovarieel materiaal (weefsel of oöcyten) teneinde fertiliteit mogelijk te maken voor vrouwen die door medische behandeling hun fertiliteit mogelijk verliezen.

Bijna een kwart van alle Nederlandse kinderen die doof of zeer slechthorend zijn, heeft die handicap opgelopen door een virusinfectie in de baarmoeder. Dat concluderen onderzoekers van de Leidse Decibel-studie aan het LUMC.

Het Kennispoort Congres van 10 december is door de KNOV en NVOG geaccrediteerd voor 6 uur. Inschrijven voor het congres kan nog op www.kennispoort2009.nl. Daar vindt u ook de meest actuele informatie over het programma.


Parallel aan de organisatie van het congres van Kennispoort Verloskunde, vindt ieder jaar de Scriptieprijs Verloskunde plaats. U kunt meebepalen wat de beste afstudeerscriptie is van het afgelopen onderwijsjaar (2008-2009).

De etiologie van autisme is onbekend. Wel is al langer duidelijk dat aan stoornissen in het autismespectrum zowel genetische invloeden als omgevingsinvloeden ten grondslag kunnen liggen.

Dit artikel kijkt naar meer dan alleen screening en preventieve diagnostiek bij zwangeren. Van de 28 onderzochte tuchtzaken gingen er maar twee over zwangerschapscontrole en in beide gevallen ging het niet om de verloskundige.

Wetenschappelijk onderzoek naar de doodsoorzaak is belangrijk om perinatale sterfte terug te dringen. Promovenda Sanne Gordijn onderzocht aspecten van obductie, placentaonderzoek en classificatie van perinatale sterfte.

Een aanstaande moeder die tobt met depressieve symptomen heeft een verhoogd risico op een huilbaby. Dat is u ongetwijfeld bekend. Wellicht nieuw voor u is, dat ook depressieve aanstaande vaders een verhoogd risico op een huilbaby hebben.

Ook in Canada, waar verloskunde nog een relatief nieuw ‘zelfstandig vak’ is, hebben laag-risico-zwangeren de keuze uit een geplande thuis- of ziekenhuisbevalling onder begeleiding van een verloskundige.

Donders et al. heeft onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van abnormale vaginale flora (AVF), bacteriële vaginose en aerobe vaginitis voor de 14e zwangerschapsweek en de invloed die dit heeft op de frequentie van preterme geboorte voor 37 weken zwangerschap (PTB).

Het proefschrift van Ellen Szwajcer dateert alweer uit november 2007. Midwifery publiceerde nu pas haar opvallende onderzoek naar het gebruik van voorlichtingsmaterialen over voeding tijdens de zwanger­schap.

Dit Deense onderzoek heeft gekeken naar de relatie tussen angst voor de baring en de frequenties van spoed sectio caesarea, niet vorderende of langdurige baring en foetale nood. In totaal deden 25.297 gezonde nullipara mee.

Op 10 december vindt het jaarlijkse onderzoekscongres van Kennispoort Verloskunde plaats. Het centrale thema is 'veiligheid in de verloskunde'. Op www.kennispoort2009.nl staat het volledige programma en inschrijfformulier.

De ontwikkelingen rondom het Downsyndroom zitten in een spagaat. Door de steeds betrouwbaardere methoden van prenatale screening op Down worden ouders op een vroeg tijdstip in de zwangerschap geïnformeerd en is er de keuze om de zwangerschap af te breken.

Is er een associatie tussen partnergeweld en abortus, pariteit en het gebruik van anticonceptie? In Philadelphia werd hiernaar van juli-december 2007 onderzoek gedaan; vrouwen werden gerekruteerd vanuit een abortuskliniek en een gynaecologische kliniek.

Sinds 2002 staat het werkzame leven van fysiotherapeute Marijke Slieker in het teken van de bekkenfysiotherapie. Voorlopig hoogtepunt is haar proefschrift waarmee ze op 9 september promoveerde in Rotterdam.

Wereldwijd bestaat er consensus dat bij IVF een tweelingzwangerschap vermeden moet worden omdat er minder goede zwangerschapsuitkomsten zouden zijn. Gleicher onderzocht door middel van een literatuuronderzoek in MEDLINE en PubMed of deze consensus correct is (artikelen vanaf 1990 tot heden).

Op 3 september is Arno van Peperstraten aan de Radboud Universiteit in Nijmegen gepromoveerd op het onderwerp: ‘Implementation of single embryo transfer’.

Net als leren lopen gaat leren borstvoeden met vallen en opstaan. Het helpt om op deze manier tegen borstvoeden aan te kijken: de gebruikelijke problemen in het begin vormen dan niet het ‘bewijs’ dat er iets fundamenteel mis is met moeder of kind.

Sikkelcelziekte is een klinisch heterogene ziekte, waarbij sommige patiënten weinig complicaties hebben en anderen op jonge leeftijd overlijden als gevolg van deze ziekte.

De stelling van de afgelopen periode luidt: “Ademhalings- en ontspanningsoefeningen tijdens zwangerschapscursussen hebben geen effect op het verloop van de bevalling.”

Als u abonnee bent van het Tijdschrift voor Verloskundigen, dan ontvangt u deze maand een bondige enquête met betrekking tot uw behoefte aan toegang tot wetenschappelijke bronnen.

Afwachten of de baring induceren bij matige zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie? Dat was de centrale vraag in het HYPITAT-onderzoek van Koopman et al, georganiseerd vanuit het Verloskundig Consortium.

Niet kunnen slapen in het derde trimester is geen uitzondering. Kramp in de benen (incidentie 30%) en restless legs (incidentie 26%) kunnen leiden tot slaaptekort.

Kinderen met galgangatresie zijn niet in staat voldoende vitamine K op te nemen, waardoor er bloedingen kunnen optreden (vitamine K deficiency bleeding; VKDB).

In een retrospectieve familiecohortstudie onderzoekt Folkeringa het risico op veneuze trombose bij families met erfelijke deficiënties van antitrombine, proteïne C en proteïne S.

In Nederland is het inmiddels standaardprocedure dat vrouwen twee routine echo’s aangeboden krijgen die uitgevoerd worden door een verloskundige. Eén tussen week 10-14 en één tussen week 18-21. In sommige andere (Westerse) landen wordt een heel ander beleid gehanteerd.

Eerder onderzoek had aangetoond dat vrouwen, tegen het einde van de zwangerschap en rond de bevalling, zich zelden nog zwaar fysiek inspannen en dat hun seksuele activiteit op een laag pitje staat.

De kraamzorg in Nederland is sinds het onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in 2001 sterk verbeterd. Wel is de communicatie tussen kraamverzorgenden en ketenzorgpartners ontoereikend.

Op donderdag 10 december vindt voor de 4e keer het onderzoekscongres van Kennispoort Verloskunde plaats in het Educatorium van de Universiteit Utrecht. Het centrale thema dit jaar is Veiligheid. Verdeeld over plenaire presentaties en parallelsessies wordt actueel onderzoek gepresenteerd over o.a. de veiligheid van het systeem (verwijzen en meten), de veiligheid van het kind, de moeder en de verloskundige, geweld en perinatale sterfte.

Het Kennispoort-congres op 10 december staat dit jaar volledig in het teken van onderzoek naar Veiligheid: van de moeder, het kind , de verloskundige en het systeem.

De stelling voor de komende periode luidt: ‘Ademhalings- en ontspanningsoefeningen tijdens zwangerschapscursussen hebben geen effect op het verloop van de bevalling’.

In haar proefschrift ‘Birthing positions revisited’ (januari 2009) stelt Ank de Jonge dat: ‘er geen goede argumenten zijn voor het standaard gebruik van de rugligging tijdens de uitdrijving’ en ‘bij een traag vorderende uitdrijving of cortonenpathologie de rugligging dient te worden afgeraden’.

Er lijkt weinig discussie te zijn tussen cliënten met infertiliteit en artsen over het gebruik van complementaire en alternatieve therapie (CAMs), wellicht omdat niet verwacht wordt dat CAMs een negatief effect hebben op de fertiliteit.

In dit Deense onderzoek werd een Apgar score < 7 na vijf minuten gerelateerd aan lange termijn uitkomsten van neurologische afwijkingen en cognitieve functies op jongvolwassen leeftijd.

In een onderzoek in Engeland (Southampton) werd de houding van ouders tegenover deelname aan een lange termijn follow-up onderzocht, wat de gezondheid en de ontwikkeling van hun kinderen betrof.

In dit proefschrift worden de opmerkelijke mogelijkheden beschreven van de Barco I-Space. Dit is een innovatieve beeldvormende techniek voor het driedimensionaal (3D) bestuderen van normale humane embryonale groei en ontwikkeling.

In deze prospectieve cohortstudie, LEMMoN genaamd, zijn in een periode van twee jaar (2004-2006) alle gevallen van ernstige maternale morbiditeit (EMM) in Nederland verzameld (n=2552).

De Generation R Study is een prospectieve cohortstudie waarbij tussen 2002 en 2006 data verzameld zijn van zwangeren in (een deel van) Rotterdam met medewerking van alle verloskundige praktijken en een drietal ziekenhuizen.

Postpartum depressie (PPD) wordt voor deze in Canada uitgevoerde review gedefinieerd als: depressie binnen 1 jaar postpartum klinisch gediagnosticeerd en/of op basis van zelf gerapporteerde symptomen vastgesteld.

Het Institute for Women’s Health van het befaamde University College London heeft drie interessante vacatures voor verloskundigen met onderzoeksambities.

Niet alleen zwangeren gaan massaal online (zie artikel in deze nieuwsbrief), ook de verloskundigen in Nederland weten van wanten.

Utrecht, 28 mei 2009. Mevrouw prof. dr. S.E. Buitendijk (1958) is benoemd tot bijzonder hoogleraar Eerstelijns Verloskunde en Ketenzorg aan de Faculteit der Geneeskunde van de Universiteit van Amsterdam (AMC-UvA). De leerstoel is ingesteld door de Koninklijke Organisatie van Verloskundigen (KNOV). Dit is de eerste leerstoel voor eerstelijns verloskunde in Nederland. Met het instellen van deze leerstoel stimuleert de KNOV de wetenschap voor de verloskundige zorg in Nederland.

De congrescommissie nodigt onderzoekers uit om deel te nemen aan de postersessie tijdens Kennispoort 2009 op 10 december a.s. De deadline voor het aanleveren van de abstracts is vrijdag 2 oktober.

Voor het onderkennen van foetale disstress is de STAN methode beschikbaar waarbij het CTG wordt gecombineerd met een analyse van het ST segment (zie afbeelding) van het foetale ECG.

Fundus expressie is een veel toegepaste handeling in de verloskunde. Onderzoek naar de effectiviteit van fundus expressie is nauwelijks uitgevoerd. Naast de RCT van Cox et al. uit 1999 verschijnt nu een tweede RCT naar de effectiviteit van fundus expressie, uitgevoerd in Turkije.

Het doel van het gebruik van antidepressiva tijdens de zwangerschap is het optimaliseren van het welzijn van de moeder en tegelijkertijd de mate van foetale blootstelling aan schadelijke stoffen voor het kind zoveel mogelijk te beperken.

Hysteroscopie betekent letterlijk het inspecteren van de baarmoeder en is afkomstig van het Griekse hystera (=baarmoeder) en skopein (=inspecteren). Het proefschrift biedt een grondige evaluatie van het gebruik van deze techniek in Nederlandse ziekenhuizen, evenals de ervaringen en wensen van behandelde vrouwen en (toekomstige) gynaecologen.

Verloskundigen, kraamverzorgenden en consultatiebureaus komen in principe elke dag cliënten tegen die overleveraars zijn van seksueel misbruik op kinderleeftijd.

Marlies Kasperink en Marinde Rutten, studenten van de AVAG, waren vorig jaar al te gast bij het Kennispoort congres met hun systematic review naar steriele waterinjecties.

In dit onderzoek naar surfende (aanstaande) zwangeren in Zweden blijkt dat vrouwen veel en graag gebruik maken van het internet om informatie te vinden over onderwerpen op het gebied van zwangerschap, de bevalling en de baby.

“Er zouden maximaal 3 verloskundigen betrokken moeten zijn bij de begeleiding van cliënten tijdens de zwangerschap, de bevalling en het kraambed. “Maar liefst 125 verloskundigen hebben hun stem laten horen, waarvan 79 het ermee eens waren en 43 niet.

In dit artikel geven de auteurs hun mening over screening voor postnatale depressie. Zij hebben aarzelingen bij plannen voor routinematige screening. Allereerst is acceptatie van het screeningsprogramma door zowel de cliënt als de hulpverlener van groot belang voor het slagen van de screening.

Kennispoort Verloskunde blijft zich ontwikkelen. Vanaf mei verschijnt de nieuwsbrief in plaats van 4 keer per jaar, 10 keer per jaar. In deze e-mailversie zijn voortaan alle artikelen voorzien van hyperlinks naar de oorspronkelijke publicaties.

Op donderdag 10 december vindt voor de vierde keer het landelijke congres plaats van Kennispoort Verloskunde. De locatie is evenals vorig jaar Educatorium van de Universiteit Utrecht.

In dit Canadese prospectieve onderzoek (oktober 2004-maart 2006) is het beleid rondom misselijkheid en braken in het eerste trimester van de zwangerschap beschreven.

In deze retrospectieve cohort studie, uitgevoerd door verloskundigen, zijn data verzameld van 8.176 vrouwen die in 2006 bevielen in de grootste kraamkliniek van Engeland.

Om te zien of er een associatie was tussen obesitas en congenitale anomalieën heeft er een systematic review (39 artikelen) en een metaanalyse (18 artikelen) plaatsgevonden van Engelstalige observationele onderzoeken.

Van Leeuwen onderzocht de invloed van hiv en HAART (verzamelnaam voor combinatieschema’s van antiretrovirale middelen) op de kwaliteit van sperma.

De kans op zwangerschap per embryoterugplaatsing is 25-35%. De kans op innesteling cq receptiviteit van het endometrium is de ‘bottleneck’ in de slagingskans van de IVF behandeling.

Het artikel biedt een overzicht van de tijdsduur tot fertiliteit na het gebruik van diverse anticonceptie middelen. Gebruikte literatuur van 1960-2007.

In Nederland lijkt het percentage van vaginale bevallingen na een sectio vooralsnog stabiel: 50-60%. Bij vrouwen die een vaginale partus nastreven, lukt dat in 75%.

Deze RCT brengt borstvoedingstechniek en het gebruik van een fopspeentje in relatie met borstvoedingsproblematiek en de duur van de borstvoeding.

Voor deze Cochrane Review zijn 16 randomised controlled trials geselecteerd, waarvan er 15 zijn opgenomen in de meta-analyse (n=6.181 vrouwen).

Dit jaar belooft het jaar van de antwoorden te worden voor het verloskundig onderzoek.

In het Journal of Genetic Counseling (2008, 17: 434-451) publiceren Meiser et al. Een intererassante review met een overzicht van het communicatieve aspect van de genetische counseling.

In het NTvG (2008;152:2514-8) is een omvangrijke analyse verschenen van Anthony et al.

Uitwendige versie bij stuitligging kan de kans op een sectio Caesarea verminderen, maar niet iedere uitwendige versie (external cephalic version, ECV) is succesvol.

Sandin-Bojö en Kvist publiceren in het decembernummer van Birth (Care in Labour, 35:4 december 2008) een studie uit 2007 naar de kwaliteit van de geboortezorg in Zweden.

In de december-uitgaven van BMJ (BMJ 2008; 337: a2332) publiceert de Engelse CARE study group de resultaten van een prospectief cohort onderzoek onder ruim 2.600 low-risk zwangeren.

Population pharmacokinetics of antibiotics to prevent group B streptococcal disease: from mother to neonate.

In het 1e trimester is het merendeel van de zwangeren misselijk en is er sprake van kokhalzen en braken. Wat is de impact van zwangerschapsbraken en misselijkheid op de kwaliteit van leven?

Een groep Zweedse onderzoekers (V.M.K. Nyman et al., Midwifery doi:10.1016/j.midw.2008.10.008) heeft 4-6 weken na de bevalling 10 vrouwen geïnterviewd met een body mass index van >30.

De stelling van de afgelopen nieuwsbrief luidt:
“Een preconceptiespreekuur voor voeding en leefstijl leidt niet tot de gewenste gedragsveranderingen.”

In de rubriek 'Voor u gevonden' vindt u verwijzingen naar een reeks nationale en internationale publicaties over verloskundige onderzoeken, waarvoor geen plaats meer was in de nieuwsbrief, maar die we u niet willen onthouden.

Tijdens het congres Kennispoort 2008 wordt de tweede editie van de Jaarindex gepresenteerd, met daarin een actueel overzicht van al het afgeronde en lopende verloskundige onderzoek in Nederland.

In de rubriek 'Voor u gevonden' vindt u verwijzingen naar een reeks nationale en internationale publicaties over verloskundige onderzoeken, waarvoor geen plaats meer was in de nieuwsbrief, maar die we u niet willen onthouden.

In een Cochrane Review uit oktober 2008 (Issue 4. Art. No.: CD004667) van Hatem et al. wordt zorgverlening door verloskundigen vergeleken met andere modellen van zorg.

Naast alle aandacht die er altijd is in onderzoek voor de zwangere, viel ons oog deze keer op vier publicaties waarin de rol van de partner en de (aanstaande) vader centraal staat.

Over de ervaringen, het leren en het functioneren van studentverloskundigen of geneeskunde studenten en beginnende professionals verschijnen steeds meer wetenschappelijke publicaties. Hier de beschrijvingen van een drietal recent verschenen onderzoeken.

In het september-nummer van het Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology (29:3,151-153) staan Joke Schutte et al. stil bij de gevolgen van psychische stoornissen voor de maternale sterfte in Nederland.

In een studie van Hoskovec et al. (Prenatal Diagnosis, 2008) werd onderzoek gedaan naar de verschillende angstniveaus bij vrouwen.

De stelling van de huidige nieuwsbrief luidt: “De verloskundige dient zich te ontwikkelen van poortwachter voor 2e lijns zorg tot regisseur in de verloskundige ketenzorg.”

In de rubriek 'Voor u gevonden' vindt u verwijzingen naar een reeks nationale en internationale publicaties over verloskundige onderzoeken, waarvoor geen plaats meer was in de nieuwsbrief, maar die we u niet willen onthouden.

We bevinden ons in een periode van overgang en voorbereidingen: SSOV, initiatiefnemer van Kennispoort Verloskunde, heet sinds 1 september SOV: Samenwerkende Opleidingen tot Verloskundige.

Zweedse onderzoekers van de Universiteit van Linköping hebben onderzocht hoe vrouwen reageren op een interventieprogramma om de gewichtstoename tijdens de zwangerschap te beperken.

De verloskundigen in Afrika beschikken sinds kort over een eigen wetenschappelijk tijdschrift.

In Midwifery (juni 2008, 214-225) staan de resultaten van een Zweeds kwalitatief onderzoek onder 15 Eritrese immigrantenvrouwen uit de regio Uppsala.

Naast inzicht in maternale mortaliteit, waarvan de cijfers in Nederland relatief laag zijn, kunnen cijfers van maternale morbiditeit informatie geven over de kwaliteit van verloskundige zorg.

In de BJOG (2008 Apr;115(5):607-15) werden resultaten uit een Amsterdamse studie gepubliceerd waar gekeken werd naar stress in de eerste helft van de zwangerschap en de invloed daarvan op zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie.

De genetische basis van de zeldzame hersenaandoening Volendamse ziekte is bekend.

Eindelijk is het zover. Iedereen die is opgenomen in het Nederlandse BIG-register, heeft voortaan vrij toegang tot de Cochrane Library.

De maternale veiligheid van diverse weeënremmers heeft de afgelopen jaren tot veel discussie geleid.

Willems en Ewals buigen zich in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (2008; 152(21): 1234-8) uitvoerig over de dilemma’s rond mensen met een verstandelijke beperking die een kinderwens hebben of zwanger zijn.

De kans op het succesvol draaien van een baby in stuitligging kort voor de bevalling wordt niet groter door gebruik van het medicijn Nifedipine.

11 december 2008, 10.00-17.00 uur / Educatorium, Uithof Utrecht.

De stelling van deze nieuwsbrief luidt: “Het dient standaard zorg te worden dat bij een verwijzing van een cliënt tijdens de baring, de verloskundige de (psychosociale) ondersteuning continueert.”

Minister Ab Klink geeft de stuurgroep ‘Modernisering verloskunde’ opdracht om plannen te maken om de babysterfte te verminderen. Hoogleraar Public Health Koos van der Velden gaat leiding geven aan dit initiatief.

In de rubriek 'Voor u gevonden' vindt u verwijzingen naar een reeks nationale en internationale publicaties over verloskundige onderzoeken, waarvoor geen plaats meer was in de nieuwsbrief, maar die we u niet willen onthouden.

De Engelse non-profi t organisatie Intute heeft voor verloskundigen een handig en uitgebreid overzicht gepubliceerd van onderzoeks- en onderwijsbronnen op internet.

Graag wijzen we op een review over het verband tussen gingivitis en paradontitis (bacteriële infecties rond de tanden) en het effect op de geboorteuitkomst, zoals te vroege geboorte en een verlaagd geboortegewicht.

Op 4 juni is Manon van Eijsden als eerste AIO van de ABCD-studie gepromoveerd op haar proefschrift: “Ethnicity, nutrition, and pregnancy: food for thought”.

In de Acta Pædiatrica (2008, Volume 97, pag. 425– 429) staan de uitkomsten van onderzoek naar gewichtsveranderingen bij gezonde, a term pasgeborenen.

Wie automatisch op de hoogte gebracht wil worden van het laatste nieuws uit medische tijdschriften, kan zich steeds vaker abonneren op een RSS-feed. Abonnees ontvangen doorlopend korte nieuwsberichten als tekst- geluids- of videobestand.

Aan empowerment van zwangeren besteden veel verloskundigen aandacht. Hiertoe behoort het aanmoedigen direct post partum van ‘skin to skin’ contact tussen kersverse ouders en de pasgeborene.

Hoe (goed) doen we het nu eigenlijk in de eerstelijns verloskunde? Om dat te onderzoeken, is de KVV (Verloskunde Academies Amsterdam en Groningen), samen met het NIVEL en de EMGO, gestart met een landelijk onderzoek naar de kwaliteit, organisatie en toegankelijkheid van de verloskundige zorg in Nederland.

Moederlijke perceptie van ‘minder leven voelen’ (decreased fetal movements, kortweg DFM) heeft invloed op 5 tot 15% van de zwangerschappen.

Volgens de auteur Gulay Yildirim van het artikel ‘Effects of pushing technique in birth on mother and fetus: a randomized study’ wordt in Turkije de Valsalva perstechniek beschouwd als de standaardmethode.

Op de homepage van Kennispoort Verloskunde staat altijd een prikkelende stelling. De huidige stelling luidt: “Iedere vrouw heeft het recht om zelf te kiezen voor pijnbestrijding tijdens de bevalling.”

Op 5 mei vieren alle verloskundigen... juist ja: International Day of the Midwife. Sinds 1992 roept de ICM verloskundigen over de hele wereld op om deze dag het belang van hun vak uit te dragen. Dit jaar staat internationaal de gezondheid van het gezin centraal, als basis voor een gezonde samenleving.

De KNOV heeft op 29 februari de Wetenschapscommissie geïnstalleerd. Deze commissie zal een cruciale rol vervullen bij het beschrijven en onderbouwen van het wetenschapsdomein verloskunde. Daarnaast heeft de commissie de taak om een bijdrage te leveren aan de inbedding van de verloskunde in wetenschappelijk onderzoek, zoals is vastgelegd in de KNOV beroepsvisie.

In de vorige nieuwsbrief is aangekondigd dat deze nieuwsbrief voortaan alleen nog digitaal zou verschijnen. Na extra intern beraad is besloten om toch nog zeker twee keer in druk te verschijnen.

De stroom onderzoekspublicaties over IVF in Nederland en daarbuiten blijft aanhouden. Wij wijzen u graag op een interessant overzicht in het januarinummer van het Tijdschrift voor Geneeskunde (152-3) over 10 jaar invitrofertilisatie in Nederland.

In Demos (jaargang 23, nummer 10), het Nederlandse tijdschrift over demografie, houden de Groningse sociologen Katia Begall en Melinda Mills de vruchtbaarheidsintentie van ouders in 25 Europese landen tegen het licht. Ze verkregen hun resultaten door logistische regressieanalyses los te laten op de European Social Survey (ESS) van 2004/5.

Een groep Nederlandse onderzoekers van het AMC onder aanvoering van Marjolein Kok presenteren in het oktober-nummer van Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica een interessante studie over de uitwendige versie: Welke klinische factoren spelen een rol bij het inschatten van succes van een uitwendige versie (ECV), en de daaropvolgende beslissingen door clinici om wel of niet een ECV uit te voeren?

Gynaecoloog Jan Molkenboer van het Atrium MC is op 11 december gepromoveerd aan de Universiteit Maastricht op zijn onderzoek naar bevallingen bij stuitligging. In het begin van het proefschrift valt te lezen hoe het aantal keizersnedes in Nederland, na publicatie van de Term Breech Trial, spectaculair steeg van 50% in 2000 naar 80% in 2001.

Franse onderzoekers van de EPIPAGE Study Group (L. Foix-L’Hélias et al.) publiceren in de BJOG van januari 2008 (115: 275-282) studieresultaten over de impact van het gebruik van antenatale corticosteroiden (ACS) op sterfte, cerebrale laesies en neurologische uitkomsten op vijfjarige leeftijd.

Het ministerie van VWS heeft tot en met 2012 bijna vijf miljoen euro vrijgemaakt voor de realisatie van de Perinatale Audit. Het RIVM heeft in een uitvoeringsplan uit de doeken gedaan aan welke randvoorwaarden moet worden voldaan. Inmiddels is een opstartcommissie gevormd met huisartsen, kinderartsen, verloskundigen, gynaecologen en pathologen.

Fei Xue ScD en Karin B.Michels ScD van de Harvard Medical School onderwierpen 52 onderzoeken aan een systematische review en meta-analyse, om te bepalen in hoeverre intra-uteriene factoren een rol kunnen spelen bij het ontstaan van borstkanker.

Het FOCUS-programma, dat zich voornamelijk richt op kennisvergroting en verbeteren van diverse vaardigheden van de zwangere en haar partner, is effectief. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Barbara Gijsbers, getiteld Promotion of exclusive breastfeeding for six months in asthmatic families, waarop ze eind november promoveerde aan de Universiteit Maastricht.

Een nieuwe publicatie van de ABCD-studie in het Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics (2007; 28: 431-437) bevestigt wederom dat er een direct verband bestaat tussen psychosociale stress tijdens de zwangerschap en de kans op een huilbaby. Van der Wal et al. onderzochten verschillende stressaspecten.

Uit promotieonderzoek van Petra Voorham aan het LUMC blijkt dat plasklachten vaak gepaard gaan met ontlastingsproblemen en problemen op het gebied van het seksueel functioneren.

De klachten na een ruptuur van de anale sfincter tijdens de vaginale partus blijken met de tijd statistisch signifi cant toe te nemen (p< 0.0001).

Het merendeel van de barende vrouwen bevalt in rugligging. Dit is zo vanzelfsprekend dat weinig verloskundigen, artsen én barende vrouwen zelf, zich afvragen of dat niet anders kan. Dat geldt niet alleen voor de rugligging maar ook voor andere vormen van zorg tijdens zwangerschap en bevalling. Denk aan: vrouwen pas toestemming geven om te persen nadat volledige ontsluiting is vastgesteld of vrouwen geïnstrueerd laten persen.

In de rubriek 'Voor u gezocht' vindt u verwijzingen naar een reeks nationale en internationale publicaties over verloskundige onderzoeken, waarvoor geen plaats meer was in de nieuwsbrief, maar die we u niet willen onthouden.

De stelling van deze keer luidt: “De screening naar onbehandelbare aandoeningen moet niet met de hielprik zo kort na de geboorte: 41% is het hiermee eens, 53% vindt van niet en 6% weet het niet. We vroegen Lucie Martien om een reactie. Zij is als verloskundige werkzaam bij de KNOV en lid van de Programmacommissie Neonatale Screening.


De Jaarindex 2007 - Verloskunde onderzoek in Nederland, is voor het eerst gepresenteerd op het tweede congres van Kennispoort Verloskunde, op 11 december jongstleden.

De redactie van Kennispoort Verloskunde raakt steeds bedrevener in het opsporen van interessante bijdragen over verloskundig onderzoek. We vinden daardoor meer dan we in deze nieuwsbrief kunnen plaatsen. Daarom breiden we de nieuwsbrief op onze website uit met de rubriek ‘Voor u gezocht’.

Onlangs is het ‘Handboek Gezondheidsonderzoek’ verschenen, de eerste Nederlandse uitgave die een actueel en volledig overzicht van dit werkgebied geeft. Steeds weer worden beleidsmakers, managers, zorggebruikers en zorgverleners geconfronteerd met vragen waarvoor zij bij het oplossen ervan graag een beroep doen op gezondheidsresultaten. Het gezondheidszorgonderzoek is hiervoor uitermate geschikt.

De nieuwsbrief van Kennispoort Verloskunde is de afgelopen twee jaar zowel op papier als digitaal verschenen. Vanaf 2008 wordt de nieuwsbrief alleen nog digitaal gepubliceerd, als e-mailuitgave en op de eigen website. Hiermee wordt de koppeling met het onderzoeksplatform op internet verder benadrukt. Inmiddels weet een grote groep geïnteresseerden de weg naar onze website feilloos te vinden.

Het is een uitdaging om steeds opnieuw interessante buitenlandse sprekers te vinden voor de Kennispoort conferentie. Ook dit jaar is dat weer gelukt met de bijdrage van Dr. Mechthild Gross, een Duitse verloskundige met ruime onderzoekservaring binnen de verloskunde.

De vorige nieuwsbrief stonden we stil bij de discussie in The Lancet, aangezwengeld door de Nederlandse onderzoekster Esther Heijnen. Marieke Verberg schaart zich in de rij van voorstanders van de milde IVF behandeling, zo valt te lezen in haar proefschrift waarop ze 5 december in Utrecht promoveert.

In de British Medical Journal van oktober (Volume 335, pagina’s 752-754) behandelen Peter Braude en Frances Flinter de zin en onzin van genetische diagnoses voor de implantatie van bevruchte eicellen. Ze onderschrijven het nut ervan, als het wordt ingezet om de transmissie van genetische ziektes te voorkomen.

In de septemberuitgave van Midwifery (Volume 23, pag. 279-286) staat een interessante publicatie van Leonie van der Hulst (UvA) et al., over de invloed op beslissingen tijdens de zwangerschap, gezien door de ogen van de verloskundige. Met andere woorden, wie heeft volgens de verloskundige de meeste invloed op keuzes bij technische interventies rond de zwangerschap en de geboorte: de zwangere, de verloskundige of de gynaecoloog?

De redactie van Kennispoort Verloskunde presenteert voortaan iedere keer een bespreking van een recente wetenschappelijke onderzoekspublicatie. Daarmee hoopt de redactie verloskundigen te stimuleren en te helpen bij het interpreteren van onderzoeksresultaten.

In het Medisch Contact van augustus jongstleden schetsen professor Kremer (UMC St Radboud) et al., de keerzijde van vruchtbaarheidsbehandelingen in het buitenland. Aanjager van deze trend is de nieuwe zorgverzekeringswet, die bepaalt dat behandelingen in een ander Europees land in principe vergoed moeten worden.

Het onderzoeksconsortium Generation R, onder leiding van Vincent Jaddoe, heeft in oktober de resultaten gepubliceerd van een deelstudie over alcoholconsumptie tijdens de zwangerschap (Ann Epidemiology. Volume 17, pagina’s 834–840). Het betrof een prospectieve cohortstudie onder 7.141 vrouwen tijdens verschillende perioden van de zwangerschap.

Nieuw Engels onderzoek wijst uit dat een hogere BMI van zwangeren leidt tot slechtere zwangerschapsuitkomsten. Een groep van 24.241 zwangeren werd onderverdeeld in vijf gewichtscategorieën. Een BMI van boven de 25 kg/m² gaf een stijging te zien van pre-eclampsie, macrosome kinderen, inleidingen en sectio’s.

Deens onderzoek heeft aangetoond dat een hoge inname van vette vis (60 gram/dag) geassocieerd kan zijn met groeiretardatie (kinderen < 10e percentiel voor zwangerschapsduur). Dit is te lezen in het maart-nummer van de American Journal of Epidemiology (Volume 166, pagina’s 687-696).

Op de homepage van Kennispoort Verloskunde staat altijd een prikkelende stelling. De huidige stelling luidt: “Het afbreken van de zwangerschap moet ook na 24 weken mogelijk zijn.” De meningen onder de stemmers zijn zeer verdeeld: 45% voor, 49% tegen en 6% weet het niet.

In de rubriek 'Voor u gezocht' vindt u verwijzingen naar een reeks publicaties over verloskundige onderzoeken die niet meer in de nieuwsbrief pasten, maar die we u niet willen onthouden.

Steeds meer professionals met interesse voor verloskundig onderzoek weten Kennispoort Verloskunde te vinden. Ons onderzoeksportaal heeft momenteel 1500 geregistreerde leden, een stijging van 400 personen in zes maanden.

Het programma voor Kennispoort 2007 is helemaal bekend. De verloskundige wetenschapsconferentie heeft dit jaar een afwisselend programma met diverse nieuwe onderdelen. Kijk op de speciale congressite www.kennispoort2007.nl

Op de homepage van Kennispoort Verloskunde staat altijd een prikkelende stelling. De huidige stelling luidt: “Het realiseren van gedragsverandering bij zwangeren met een ongezonde leefstijl, draagt het meeste bij aan een daling van de perinatale sterfte.” Ruim 80% van de stemmers is het hier mee eens.

Zweedse onderzoekers (Eva Bergman et al.) hebben aangetoond dat zwangere vrouwen prima in staat zijn om zelf de fundushoogte te  meten.

Deze zomer verscheen een fraai proefschrift van Madelon Meijer-Hoogeveen, getiteld ‘Sonography of the cervix at term gestation’. Ze verbaast zich over het feit dat er bij de introductie van de CL meting in de klinische praktijk, geen grote onderzoeken verricht zijn naar de veranderingen van de cervix voorafgaand aan de baring in de uitgerekende periode. Het promotieonderzoek probeert dit hiaat weg te nemen. Bovendien is onderzocht hoe deze mogelijke veranderingen gerelateerd kunnen worden aan de kans op het optreden van een spontane vaginale bevalling, danwel de noodzaak om de bevalling in te leiden.

De Stichting Perinatale Registratie Nederland (PRN) heeft een nieuwe set geboortegewichtcurven gelanceerd, die is gecorrigeerd naar pariteit, sekse en etnische achtergrond.

Vanuit het UMC Utrecht loopt een grootschalig onderzoek naar het juiste gebruik van antidepressiva tijdens de zwangerschap. Tessa Ververs, ziekenhuisapotheker bij het UMC, hoopt over een jaar te promoveren op de OAZE-studie: Onderzoek naar Antidepressiva tijdens Zwangerschap, een Evaluatie. Voor het onderzoek wordt gezocht naar 400 vrouwen die vanwege hun zwangerschap met een antidepressivum zijn gestopt of juist wel één van de moderne antidepressiva gebruiken en tenminste 16 weken zwanger zijn.

Na Rita Iedema, Hennie Wijnen, Henny Damen en Marijke Korenromp promoveren er weer twee verloskundigen.

TNO heeft in opdracht van het Ministerie van VWS onderzocht of het mogelijk is om door middel van een vroegsignaleringsinstrument kraamverzorgenden routinematig risicosignalen te laten inventariseren voor problemen in het opvoeden en opgroeien in een gezin.

De Nederlandse onderzoekster Esther Heijnen heeft bij collega’s in The Lancet (maart 2007, pag 743-49) duidelijk een gevoelige snaar geraakt door te pleiten voor een milde vorm van IVF. Volgens Heijnen is het terugplaatsen van één embryo, gecombineerd met een milde hormoonbehandeling, bij IVF net zo effectief als de huidige aanpak, waarbij twee embryo’s worden teruggeplaatst en de vrouw een standaard hormoonbehandeling krijgt.

Het is tijd voor een politiek debat over de grens van 24 weken die nu geldt voor de levensvatbaarheid van ongeboren kinderen. Soms is deze grens niet medisch verdedigbaar, aldus gynaecoloog in opleiding Hilmar Bijma.

Op 19 oktober verschijnt bij het Engelse National Collaborating Centre for women’s and Children’s Health de langverwachte finale versie van de NICErichtlijn met de titel ‘ Intrapartum care: care of healthy women and their babies during childbirth’.

Voor de tweede keer organiseert de Stichting Samenwerkende Opleidingen tot Verloskundige (SSOV) een landelijke conferentie over belangwekkend verloskundig onderzoek. De nadruk ligt op onderzoek vóór en dóór de eerste lijn en de wetenschappelijke onderbouwing van de natuurlijke bevalling. Het ochtendprogramma bevat een reeks interessante plenaire presentaties, terwijl de middag in het teken staat van discussie en praktijkervaringen tijdens subsessies.

De NIVEL-registratie over 2006 biedt weer interessante stof tot nadenken. 21,9% van de verloskundigen werkt inmiddels in de tweede lijn, ten opzichte van 13,9% tien jaar geleden. Eerder constateerde het NIVEL bij de Behoefteraming 2004-2015 dat het belang van de eerste lijns verloskundigen in de prenatale zorg juist toeneemt.

Voor de tweede keer in één jaar tijd promoveert een Leidse onderzoeker op het onderwerp tweelingtransfusiesyndroom (TTS). Na Enrico Lopriore in september 2006 (zie proefschrift in Kennispoort database) was het op 17 april de beurt aan Annemieke Middeldorp.

Citatenwedloop van medische vakbladen.

Kinderfysiotherapie bij baby’s vermindert de kans op scheefhoofdigheid. Dat blijkt uit het onderzoek waarop kinderfysiotherapeut Leo van Vlimmeren op 24 april in Utrecht is gepromoveerd. Hij volgde in ziekenhuis Bernhoven te Veghel 400 baby’s vanaf de geboorte tot de leeftijd van een jaar.

In de Lancet van 17 maart (Vol 369, p. 906) leveren Susan Bewley en Andrew Shennan stevige kritiek op het peer review proces, refererend aan de Term Breech Trial publicatie in 2000. De debatten over deze beroemde studie blijven aanhouden.

Een abnormale ontwikkeling van het lymfesysteem is de oorzaak van een verdikte nekplooi bij foetussen. Dit concludeert Mireille Bekker in haar onderzoek From lymphatic development to nuchal translucency, waarmee ze op 23 februari aan het VU medisch centrum promoveerde.

Meer verloskundigen in de 2e lijn.

Vrouwen in hoog risico groepen, voor wat betreft aangeboren hartafwijkingen, hebben baat bij een dieet dat rijk is aan vitamine B12 (o.a. eieren, zuivel, vis en vlees) in de periconceptionele periode en wellicht ook aan een vitamine B12 supplement, naast het dagelijkse foliumzuursupplement. Dat concludeert Anna Corina Verkleij-Hagoort, die op 25 april promoveerde aan de Erasmus Universiteit.

Een van de belangrijke factoren die bijdraagt aan sterfte bij pasgeborenen en zuigelingen in ontwikkelingslanden is bloedarmoede, een aandoening die daarom wel “de bleke dood” wordt genoemd.

Op de homepage van Kennispoort Verloskunde staat altijd een prikkelende stelling. Marianne Prins (VAA) en Marlies Rijnders poneerden de vorige stelling: “Wetenschappelijk onderzoek moet deel gaan uitmaken van de praktijkdoelen. Denk bijvoorbeeld aan 10% van de tijdsbesteding
(= 4 uur per week).”

Voor de derde keer is een lichting studenten afgestudeerd aan de universitaire masterstudie voor verloskundigen aan het AMC. Op 22 maart presenteerden zij hun onderzoeken tijdens een goedbezocht symposium in het AMC. Corine Verhoeven won de Huidekoper Onderzoeksprijs 2007

Een bezoek aan de database van Kennispoort Verloskunde levert steeds vaker het gewenste zoekresultaat op. Voor wie het nog niet wist, de onderzoekssectie van Kennispoort Verloskunde beoogt het meest complete overzicht te bieden van het lopende en afgeronde verloskundig onderzoek in Nederland sinds 2002.








Majanka Boddé, Carien Baas, Renske Gardenbroek, Simone van der Geest van de Verloskunde Academie Groningen, zijn op 12 december door de Expertjury van de Scriptieprijs Verloskunde aangewezen als de winnaars voor 2005-2006.

Begin december, vlak voor de conferentie Kennispoort 2006 in Amersfoort, registreerde zich de 1000ste gebruiker op de website van Kennispoort Verloskunde.

Op www.DAREnet.nl/proefschriften zijn meer dan 10.000 proefschriften beschikbaar, afkomstig van alle universiteiten in Nederland.

Bij een kind in stuitligging is een keizersnede veiliger dan een gewone vaginale geboorte. Eén op de 80 kinderen vaginaal geboren in stuitligging, overlijdt of heeft ernstige problemen na de geboorte, dat is slechts 1 op de circa 600 bij de keizersnede.

SURF en JISC hebben een modelovereenkomst ontwikkeld waarmee een wetenschappelijk auteur het publiceren van een artikel met een uitgever goed kan regelen. Deze ‘Licence-to-publish’ is het resultaat van jarenlang internationaal overleg en is bedoeld om een evenwicht te realiseren tussen de rechten en belangen in de zich sterk ontwikkelende wereld van wetenschappelijke communicatie.

Het Amsterdamse Hongerwinter Onderzoek doet weer van zich spreken. Op 8 november promoveerde Rebecca Painter met een proefschrift over de mechanismen voor het ontstaan van coronaire hartziekten na prenatale blootstelling aan de Hongerwinter. Het Hongerwinter Onderzoek is een omvangrijk onderzoek naar de gezondheid van mannen en vrouwen die zijn geboren in de periode van november 1943 tot en met februari 1947 in het Wilhelmina Gasthuis te Amsterdam. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de afdelingen Klinische Epidemiologie en Biostatistiek, Gynaecologie en Verloskunde en Interne Geneeskunde van het AMC, in samenwerking met de University of Southampton.

Geerte van de Pol promoveerde op 11 oktober in Utrecht met een interessant onderzoek over bekkeninstabiliteit. Bijna tien procent van alle zwangere vrouwen heeft hier last van, vooral in het laatste trimester van de zwangerschap. Van de Pol deed een longitudinale cohortstudie onder 1366 vrouwen die zwanger waren van hun eerste kind.

Een Nederlandse verloskundige, die leiding geeft aan de opleiding voor verloskundige in het Zwitserse Chur en momenteel promoveert aan de Schotse Caledonian University in Glasgow. Met dat curriculum beschikt Ans Luyben over bijzondere persoonlijke bagage om een vergelijkend onderzoek te doen naar de organisatie en beleving van prenatale zorg in Europa. Het uiteindelijke doel van haar proefschrift is om nieuwe inhoudelijke parameters te definiëren voor een effectieve prenatale zorg. Daarbij is ze op zoek naar een balans tussen wat vrouwen belangrijk vinden en wat medisch relevant is.


Op 11 oktober is het Signaleringsrapport Beroepsziekten 2006 verschenen. In het rapport is dit jaar veel aandacht voor de effecten van werk op de zwangerschap. Zowel de effecten voor de toekomstige moeder als voor de vader komen aan bod.

Alle vrouwen tussen de 18 en 40 jaar met een kinderwens zouden van hun huisarts jaarlijks een screening aangeboden moeten krijgen op risico’s voor hun nog niet verwekte kind. Dit adviseert Lieke de Jong-Potjer in haar proefschrift “Preconception counselling in general practice”, waarmee ze eind juni aan de Universiteit Leiden promoveerde.

Op de homepage van Kennispoort Verloskunde staat altijd een prikkelende stelling. De meest recente stelling luidt: “De doula als continue baringsondersteuner is een zinvolle aanvulling op het Nederlandse verloskundige systeem.” Van de circa 150 stemmers op de Kennispoort Verloskunde vindt meer dan 70 procent de doula géén zinvolle aanvulling op het verloskundige systeem.

Op 12 december heeft Kennispoort 2006 plaatsgevonden, hét congres over Nederlands verloskundig onderzoek.

Het Tijdschrift voor Verloskundigen (KNOV) en Kennispoort Verloskunde (SSOV) hebben het initiatief genomen tot een nieuwe landelijke stimuleringsprijs. Het doel van de Scriptieprijs Verloskunde is om blijvend aandacht te besteden aan de verdere professionalisering van het verloskundige onderzoek en de wetenschappelijke onderbouwing van de eerstelijns verloskunde. De Scriptieprijs Verloskunde wordt uitgereikt op 12 december tijdens de conferentie Kennispoort 2006 in Amersfoort.).

Op 12 december vindt Kennispoort 2006 plaats, hét congres over Nederlands verloskundig onderzoek. Het centrale thema is 'Voeding geven aan Evidence Based Verloskunde'. Deze 1-daagse conferentie richt zich op de brede groep professionals die geïnteresseerd zijn in de wetenschappelijke ontwikkeling van het vakgebied: verloskundigen, gynaecologen, promovendi en andere onderzoekers, studenten en docenten, epidemiologen en verloskundig actieve huisartsen.
 
 









Op www.darenet.nl is de meest complete verzameling proefschriften te vinden.

Op 1 september start EuroPrevall, een vierjarig grootschalig Europees onderzoek naar het vóórkomen, de oorzaken en de kosten van voedselallergie bij kinderen. In totaal participeren 12.000 kinderen en hun ouders; in ons land hoopt men 1500 kinderen te kunnen onderzoeken. Het Nederlandse deel van het project wordt uitgevoerd door het AMC, het Flevoziekenhuis Almere en verloskundigen van de Zorggroep Almere.


Een embryotest levert soms meer informatie op dan ouders willen weten. Met een nieuwe prenatele testen kan gerichter gezocht worden, bijvoorbeeld alleen op het Downsyndroom. Dat vraagt om bezinning op het doel van prenatale diagnostiek, vindt cultuurpsycholoog Myra van Zwieten, die 27 juni in Amsterdam promoveerde.

Marijke Korenromp ondervroeg ouders die een zwangerschap lieten afbreken vanwege een ernstige afwijking. Gevoelens van falen, twijfel en schuld blijken jaren later nog sterk.

Het werd door de beroepsgroep al langere tijd vermoed, maar verloskundige/onderzoeker Esteriek de Miranda (AMC Medical Research/LUMC Klinische Epidemiologie) heeft eindelijk het bewijs geleverd: strippen helpt daadwerkelijk om de bevalling op te wekken.

17% van de vrouwen is na drie jaar niet blij met het verloop van de bevalling. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek dat TNO Kwaliteit van Leven heeft uitgevoerd in samenwerking met de Mother and Infant Research Unit van de Universiteit van York en studenten van de Verloskunde Academie Amsterdam.

Op de homepage van Kennispoort Verlos­kunde staat iedere twee maanden een prikkelende stelling. De meest recente stelling was afkomstig van de conferentie ‘Onderwijs en onderzoek in de verloskunde’ en luidde “Optimale medische zorg door verloskundigen vereist een academische (WO bachelor/master) opleiding.”

In deze nieuwe rubriek nodigt de redactie een collega uit om te vertellen wat hij/zij als president zou doen om het verloskunde onderzoek 1 impuls te geven. De aftrap wordt gegeven door de kersverse emeritus hoogleraar Otto Bleker, tot voor kort werkzaam bij het AMC. Na vele jaren een centrale rol te hebben vervuld in het verloskunde domein, is de redactie bijzonder benieuwd naar zijn invulling van de 1-daagse ambtstermijn.

De onderzoekers van de omvangrijke studie ‘Amsterdam Born Children and their Development’ (ABCD) hebben 31 maart de eerste resultaten vrijgegeven op een symposium in Amsterdam.

Majanka Boddé, Carien Baas, Renske Gardenbroek en Simone van der Geest, hebben in het kader van hun afstudeer­onderzoek aan de Verloskunde Academie Groningen een consu­­men­tenfolder ontwikkeld over bekkenbodemtraining.

Welkom!

Vanaf begin juni vinden weer de jaarlijkse eferatendagen plaats. Op die dagen worden de afstudeeropdrachten gepresenteerd. Een voorproefje van de onderzoeken is al op de Kennispoort te zien.

Voor de tweede keer is een lichting studenten afgestudeerd aan de universitaire masterstudie voor verloskundigen aan het AMC. Op 22 maart presenteerden zij hun onderzoeken tijdens een goedbezocht symposium in het AMC. Onder de aanwezigen was ondermeer mevrouw Els Borst, die intertijd als minister van VWS de oprichting van de masteropleiding mogelijk maakte.

Van harte welkom als lezer van de eerste email nieuwsbrief van Kennispoort Verloskunde. Een meer uitgebreide versie van deze eerste editie is in gedrukte vorm verschenen en meegezonden met het het Tijdschrift voor Obstetrie en Gynaecologie en het Tijdschrift voor Verloskunde. Daarnaast ontvangen alle leden van de VVAH (Vereniging van Verloskundig Actieve Huisartsen) de nieuwsbrief per post. In het vervolg ontvangt u elk kwartaal een digitale nieuwsbrief, met actualiteiten op het gebied van verloskundig onderzoek.Waarom al deze moeite?

Op 19 januari 2006 heeft de besloten conferentie ‘Onderwijs en Onderzoek in de Verloskunde’ plaatsgevonden in Fort Voordorp in Utrecht.

De afgelopen jaren is er veel veranderd binnen de initiële opleidingen tot verloskundige.

In november 2005 is het nieuwe beroepsprofiel voor verloskundigen op de algemene ledenvergadering van de KNOV met algemene instemming geaccordeerd. In dit profiel heeft de evidence based medicine een belangrijke plaats ingenomen.