Voorwoord
Eindelijk weet ik hoe het heet: de ‘winner's curse’, de vloek van het winnende bod. Dan doel ik op het fenomeen dat onderzoekers die als eerste naar buiten komen met spraakmakende resultaten, het risico lopen om door de kritische collega’s onderuit gehaald te worden. Margriet van der Heijden schreef er op 5 maart een fraai artikel over voor de wetenschapsbijlage van NRC. Door deze natuurlijke reactie om nieuw onderzoek door de mangel te halen, blijft er van veel onderzoeksresultaten na een paar jaar nog maar weinig over. Dit geleidelijke afbrokkelingproces is een bijverschijnsel van de ‘winner's curse’ en wordt het ‘decline effect’ genoemd.
Waarom zijn media dan niet kritischer bij het toelaten van nieuwe publicaties? Het zijn net mensen; ze willen graag verrassen met spraakmakende en hoopgevende uitkomsten. Zo zeer zelfs dat vervolgexperimenten met negatieve uitkomsten, veel moeite ondervinden om gepubliceerd te worden. Ze passen niet in het gewenste beeld.
Is dit nou kwalijk of niet? De geïnterviewden in het NRC-artikel vinden van niet. “Kronkelpaden en miskleunen horen er bij – als je maar de onzekerheden en foutmarges aangeeft.”, aldus KNAW-president Robbert Dijkgraaf. Van collegiaal weerwerk word je alleen maar sterker. Bovendien zorgt het reactiesysteem ervoor dat resultaten uiteindelijk op hun juiste waarde worden geschat; Survival of the Fittest. Het toont wel aan dat één zwaluw niet gelijk betekent dat de lente is aangebroken.
Paul Heere