Ethische kwesties in de preconceptiezorg

Geplaatst op

Er bestaat een direct verband tussen de gezondheid van de moeder, de groei en ontwikkeling van de foetus en de gezondheid van het toekomstige kind in het latere leven; het gedrag van moeders (roken, alcoholgebruik, overgewicht, voeding, foliumzuur) speelt een cruciale rol bij het ontstaan van deze complicaties. Er is een groot potentieel om dit gezondheidsgerelateerd gedrag zo aan te passen dat de risico’s op zwangerschapscomplicaties en de gerelateerde gezondheidsproblemen van moeder en kind significant kleiner worden. Preconceptiezorg benut dit potentieel door nog vóór de conceptie actie te ondernemen.
Aansturen op de verandering van gezondheidsgerelateerd gedrag levert talrijke ethische kwesties op, die in dit project onderzocht worden.

Doel

Dit project beoogt de ethische kwesties rond het bereiken, engageren, en bejegenen van toekomstige ouders in de preconceptiezorg te bestuderen, met bijzondere aandacht voor opkomende strategieën als e-health en nudging. Meer concreet zal onderzocht worden:

  1. Welke behoeften, waarden en belangen de in preconceptiezorg betrokken partijen hebben.
  2. Hoe de inclusie in de preconceptiezorg op een verantwoorde manier verhoogd kan worden.
  3. Welk aandringen op gedragsverandering ethisch acceptabel is.
  4. Welke impact preconceptiezorg op de bejegening van ouders heeft (bv. met betrekking tot schuldgevoelens en stigmatisering)
  5. Welke morele verantwoordelijkheden artsen in de preconceptiezorg dragen.

Het project is een vervolg op een eerder project dat door ZonMw gefinancierd werd (Preconception care for all and medicalization).

Vraagstelling/hypothese

De volgende vragen staan centraal in dit project:

  • Wat is een gepaste manier om de doelgroep te bereiken?
  • Hoe kunnen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de preconceptiezorg de behoeften, waarden en belangen van alle betrokkenen onderling in balans gehouden worden?
  • Hoe kunnen veranderingen op een verantwoorde manier bewerkstelligd worden?
  • Welke morele verantwoordelijkheden vloeien voort uit het doorvoeren van een dergelijk veranderingsmanagement, met name voor professionele zorgverleners in de preconceptiezorg?

Relevantie

Preconceptiezorg is erop gericht de zwangerschapsuitkomst te verbeteren door risico’s te verkleinen. Dit vergt vaak veranderingen in het gezondheidsgerelateerd gedrag van wensmoeders, bijvoorbeeld op het domein van leefstijl (bv. voeding, alcoholconsumptie, roken).
Het stimuleren van zulke veranderingen is echter geen normatief neutrale onderneming en heeft belangrijke ethische implicaties voor verschillende betrokkenen, die dit onderzoek van dienst wil zijn:

  • Toekomstige ouders en hun kinderen zullen voordeel ondervinden van 1. het verbeterde inzicht in de behoeften, waarden en belangen van wensouders 2. het ‘ontmijnen’ van de ingang tot de preconceptiezorg, zodat de inclusiegraad van wensouders in de preconceptiezorg hoger wordt, 3. de betere ethische en empirische onderbouwing van counseling.
  • Professionele zorgverleners zullen voordeel ondervinden van 1. het verbeterde inzicht in hoe wensouders in de preconceptiezorg benaderd en bejegend kunnen worden, 2. de duidelijke definiëring van de professionele verantwoordelijkheden in de preconceptiezorg, 3. het ethisch kader ter sturing van counseling, nudges en e-health interventies in de praktijk en 4. de onderwijsmodule voor professionals in de preconceptiezorg, inclusief e-learning traject, die via het regionaal consortium geïmplementeerd zal worden;
  • Door de samenwerking met het regionaal consortium Zuidwest Nederland zal de aandacht voor preconceptiezorg binnen het regionaal consortium versterkt worden;
  • Door wetenschappelijk onderzoek zal dit project bijdragen tot de ontwikkeling wetenschappelijke kennis. Mede op basis van nieuw empirisch materiaal zal het debat over de ethische aspecten met betrekking tot het bereiken, activeren en bejegenen van wensouders in de preconceptiezorg gevoed worden.

Begeleider(s)

Dr. W.L.A. Pinxten

Partners

ZonMw, projectnummer: 209040004
Regionaal consortium Zuidwest Nederland

Contactpersonen

Prof.dr. I.D. de Beaufort

Periode

Begin datum: september 2013
Einddatum: september 2016


Publicaties

Barriers in the Uptake and Delivery of Preconception Care: Exploring the Views of Care Providers.

M’hamdi HI, van Voorst SF, Pinxten W, Hilhorst MT, Steegers EA. Matern Child Health J. 2016 Jul 16.



Log in / Registreer