Voluit zwanger – Voluit leven tijdens de zwangerschap

Verhogen van veerkracht tijdens de zwangerschap ter preventie van peripartum depressie

Geplaatst op

Maternale depressieve klachten komen frequent voor in de zwangerschap; 10-20% van alle zwangeren heeft last van milde tot ernstige depressieve klachten.

Antepartum depressieve klachten zijn geassocieerd met peripartum depressie, lage kwaliteit van leven, vroeggeboorte, en lange-termijn ontwikkelings- en gedragsproblemen bij het kind.

Dit onderstreept de noodzaak om de gevolgen van depressieve klachten tijdens de zwangerschap voor moeder en kind te voorkomen. De evidentie over effectiviteit van bestaande antepartum psychologische interventies is inconsistent en veelal gebaseerd op individuele face-to-face interventies met hoge drop-out en geringe therapietrouw. Een andere, laagdrempelige en niet-stigmatiserende aanpak ter preventie van peripartum depressie is nodig. Veerkracht (de vaardigheid om uitdagingen en tegenslag in het leven aan te kunnen) is geassocieerd met depressie en kan worden getraind. Een zelfhulp veerkracht-cursus, op basis van Acceptance & Commitment Therapy (ACT) is herhaaldelijk effectief bevonden in de reductie van depressieve klachten, maar dit is alleen bij niet-zwangeren aangetoond.

Dit project is het eerste gerandomiseerde klinische interventieonderzoek (RCT) met 6-maanden follow-up dat de effectiviteit onderzoekt van een zwangerschapsspecifieke begeleide zelfhulp veerkrachtcursus op basis van ACT ter verbetering van depressieve klachten en veerkracht.

De RCT is ingebed in een grootschalig longitudinaal cohortonderzoek waarin wordt getracht de onderliggende mechanismen van het mogelijke verband tussen maternale prepartum veerkracht, het peripartum psychisch functioneren en perinatale en ontwikkelingsuitkomsten van het jonge kind te achterhalen.

Doel

RCT

  1. Het evalueren van het effect van een zelfhulp veerkrachtcursus bij zwangeren met depressieve klachten op (a) primaire uitkomsten: maternale depressieve klachten en veerkracht, en op (b) secundaire uitkomsten zoals maternaal psychosociaal functioneren en ontwikkeling van het (ongeboren) kind tijdens de zwangerschap en vroege kindertijd.
  2. Het identificeren van psychosociale factoren die voorspellen welke zwangere vrouwen met depressieve klachten, meer of minder baat hebben van de zelfhulp veerkracht-cursus.
  3. Het identificeren van psychosociale mediatoren (o.a. psychologische flexibiliteit).
  4. Het exploreren van de ervaringen met de zelfhulp veerkrachtcursus vanuit het perspectief van zwangeren met depressieve klachten.

Cohortonderzoek

  1. Het in kaart brengen van psychosociale en demografische profielen van zwangeren met geen/weinig, subklinische of klinische depressieve klachten en flourishing.
  2. Het identificeren van (a) longitudinale trajecten van verschillende niveaus van depressieve klachten tijdens de peripartum periode en; (b) het in kaart brengen van maternale psychosociale kenmerken, kind-kenmerken en de mate van mentale veerkracht die deze trajecten karakteriseren.
  3. Het bestuderen van de wederzijdse associatie tussen veerkracht en verschillende niveaus van peripartum depressieve klachten over de tijd heen.
  4. Het bestuderen van de associatie tussen maternale prepartum veerkracht-gerelateerde factoren (bijv. psychologische flexibiliteit) en  zwangerschaps- en geboorteuitkomsten, perinatale uitkomsten, en gedrags- en cognitieve ontwikkelingsuitkomsten van het jonge kind.

Vraagstelling/hypothese

Zie doelen

Relevantie

Bij niet-zwangeren is veerkracht een protectieve factor tegen het ontwikkelen van depressieve klachten . Hoewel bevordering van veerkracht en positieve psychische gezondheid een prioriteit is van de WHO, is er maar  weinig bekend over dit verband in de peripartum periode. Dit longitudinale onderzoek biedt de mogelijkheid om onderliggende mechanismen van het mogelijke verband tussen maternale prepartum veerkracht, het peripartum psychisch functioneren en perinatale en ontwikkelingsuitkomsten van het jonge kind te achterhalen.

Maternale depressieve klachten komen frequent voor in de zwangerschap; 10-20% van alle zwangeren heeft last van milde tot ernstige depressieve klachten. Naast de hoge emotionele last voor de vrouw zelf en haar gezin is prenatale depressie geassocieerd met vroeggeboorte, pre-eclampsie, lager geboortegewicht, dysmaturiteit en een fors verhoogd risico op postpartum depressie. Kinderen die prenataal zijn blootgesteld aan een maternale depressie tijdens de zwangerschap laten later vaker cognitieve, emotionele en gedragsstoornissen zien. Het is daarom belangrijk om depressieve klachten al vroeg in de zwangerschap op te sporen en te behandelen. Daarom zal binnen het cohortonderzoek middels een RCT worden onderzocht of de veerkrachtcursus ‘Voluit leven in de zwangerschap’ depressieve klachten tijdens en na de zwangerschap kan verminderen. Deze cursus is in andere populaties werkzaam gebleken. Doordat het een laagdrempelige en praktische interventie is, waarbij de vrouw zelf de regie heeft, verwachten wij dat de cursus effectief is in de zwangerschap.

Begeleider(s)

Dr. J. Henrichs

Uitvoerder(s)

A.L. Walker

Financiers

Childbirth Network , Academie Verloskunde Amsterdam Groningen (AVAG)

Contactpersonen

A.L. Walker

Periode

1 februari 2019 – 31 mei 2021



Log in / Registreer