Zwanger na een fertiliteittraject

Ervaringen en zorgbehoeften van vrouwen en hun partners tijdens een vruchtbaarheidsbehandeling, tijdens de zwangerschap en na de bevalling.

Geplaatst op

Gesprekken met (aanstaande) ouders die na vruchtbaarheidsbehandeling zwanger zijn geworden, laten een paradoxale zorgbehoefte zien.

De vrouwen en hun partners geven aan normaal zwanger te willen zijn, maar hebben ook behoefte aan begrip van de verloskundige of gynaecoloog voor hun voortraject, meer aandacht voor psychosociale begeleiding en meer zorg, vooral controles en echo’s ter bevestiging van de zwangerschap.

Het voorafgaande fertiliteitstraject was een ingrijpende gebeurtenis waarbij veel emoties en gevoelens gepaard gaan, zoals boosheid, onbegrip, angst en hoop. Dit geldt zowel voor de vrouw als voor de man. De sociale steun van familie, vrienden maar ook lotgenoten heeft een positieve invloed op de verwerking en beleving van het traject. Vooral van ervaringsdeskundigen op dit gebied komt veel inleving, herkenning en erkenning. De relatie tussen de man en de vrouw krijgt een andere wending. Zij komen in een traject van veel doktersbezoeken, wisselende emoties, hoop, blijdschap en verdriet en weer nieuwe hoop. Het belangrijkste hierin is dat ze op één lijn zitten en met elkaar blijven praten.

We vonden geen verschil, 2 tot 6 maand na de bevalling, in angst- of depressiescores tussen vrouwen die zwanger zijn geworden na een vruchtbaarheidsbehandeling en vrouwen die normaal zwanger zijn gevonden. De scores op moeder-kind-binding zijn gelijk of hoger.

Vrouwen die na een fertiliteitstraject zwanger worden, willen het gevoel hebben dat ze nu een ‘gewone’ zwangerschap hebben. Maar ook is er behoefte aan meer zorg en aandacht. Dat kan een lastige balans zijn voor verloskundige zorgverleners. Het helpt als verloskundigen zich meer bewust worden dat zwanger worden niet altijd vanzelf gaat en een actievere rol aannemen in het begeleiden en empoweren van vrouwen en hun partners die zwanger zijn na een vruchtbaarheidsbehandeling.

Doel

Het doel van het onderzoek is het verkennen van de ervaringen en zorgbehoeften van vrouwen en hun partners tijdens een vruchtbaarheidsbehandeling, tijdens de zwangerschap en na de bevalling.

Vraagstelling/hypothese

  • Wat zijn de ervaringen en zorgbehoeften van subfertiele vrouwen en hun partners tijdens de vruchtbaarheidsbehandelingen, tijdens de ‘medisch geassisteerde’ zwangerschap en na de bevalling.
  • Is er, post partum, een verschil in angst en depressiescores (gemeten met de Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS)) tussen vrouwen die met behulp van vruchtbaarheidsbehandelingen zwanger zijn geworden ten opzichte van ‘normale’ zwangerschappen.

Relevantie

Het percentage kinderen geboren na een vruchtbaarheidsbehandeling, zoals een IVF of ICSI, is in Nederland gestegen van 1,3% in 1996 naar 4,7% in 2016, en dat percentage zal blijven stijgen in de toekomst.

Een zwangerschap na een vruchtbaarheidsbehandeling wordt volgens de Verloskundige Indicatie Lijst als een fysiologische zwangerschap gezien. Subfertiele cliënten hebben meestal al een zorgtraject in de tweede lijn achter de rug, voordat ze bij de eerstelijns verloskundige komen. Vergeleken met ‘normale’ zwangerschappen geven vruchtbaarheidsbehandelingen grotere kans op medische complicaties, zoals vroeggeboorte en perinatale sterfte. Daarnaast ervaren veel ‘eindelijk zwangeren’ meer angst tijdens de zwangerschap.

Het lijkt dan ook belangrijk dat de verloskundige rekening houdt met het voortraject, de fysieke en psychosociale beleving van deze cliënten en hun behoefte aan verloskundige zorg.

Er is echter weinig onderzoek gedaan naar de ervaring van deze ‘eindelijk zwangeren’ en naar de zorg door eerstelijns verloskundigen aan deze doelgroep.

Conclusies

Momenteel is zo’n 1 op 20 zwangerschappen ontstaan na een vruchtbaarheidsbehandeling en dat zal in de toekomst blijven stijgen. Verloskundigen en andere geboortezorgverleners kunnen zich meer bewust worden dat zwanger worden niet altijd vanzelf gaat en een actievere rol aan nemen in het begeleiden en empoweren van vrouwen en hun partners die zwanger zijn na een vruchtbaarheidsbehandeling. Verder kan onderzoek gedaan worden naar het welbevinden, en in het bijzonder de angst, gedurende de zwangerschap bij vrouwen en hun partners die ‘eindelijk’ zwanger zijn.

Begeleider(s)

Drs. J.C. Warmelink

Uitvoerder(s)

Drs. J.C. Warmelink

Contactpersonen

Drs. J.C. Warmelink

Periode

Begindatum 2011 – lopend


Publicaties

  1. Warmelink, JC. Stramrood, CIA, Paarlberg, KM, Haisma, HH, Vingerhoets, AJJM, Weijmar Schultz, WCM, van Pampus, MG. Posttraumatic stress disorder, anxiety and depression following pregnancies conceived by assisted reproductive technologies. Journal of Reproductive Medicine. 2012 Mar-Apr;57(3-4):115-22.
  2. Warmelink JC, Adema W, Pranger A, de Cock TP. Client perspectives of midwifery care in the transition from subfertility to parenthood – a qualitative study. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology.2016;37(1):12-20.
  3. Warmelink JC, Meijer JM, Mulder N, Mulder S, van Lohuizen MT. Perception of the social, psychological and medical aspects of subfertility by couples and women who have conceived as a result of fertility treatment: a qualitative study. Open Journal of Obstetrics and Gynecology, 2016, Dec(6): 830-845.
  4. Warmelink JC, Adema W, Pranger A, de Cock TP . De ervaringen en de verloskundige zorgbehoeften van cliënten in de transitie van subfertiliteit naar ouderschap: een kwalitatieve studie. 2016. TvV 3 online.
  5. Warmelink JC, Adema W, Pranger A, de Cock TP. De ervaringen en de verloskundige zorgbehoeften van cliënten in de transitie van subfertiliteit naar ouderschap: een kwalitatieve studie. In: Praktijkgericht onderzoek inspireert.2016 Hogeschool Inholland.124-131.
  6. Ranjbar F, Warmelink JC, Gharacheh, M. Maternal-Fetal Attachment in Pregnancy Following Assisted Reproductive Technology: A Literature Review. Under revision.
  7. Warmelink JC, Kool L, Boekhout MA, Tros EK, Jansen DEMC. Antenatal care needs of clients during a pregnancy after Assisted Reproductive Technologies – a mixed methods literature review.
  8. Warmelink JC,  Zwanger na fertiliteitsbehandeling; speciale behoeftes in de kraamtijd?


Log in / Registreer