Canadese onderzoekers onderzochten hoe vrouwen en zorgverleners abortuszorg onder begeleiding van verloskundigen ervaren. Uit het onderzoek blijkt dat deze zorg de toegankelijkheid van abortuszorg vergroot, de kwaliteit van zorg verbetert en bijdraagt aan continuïteit van seksuele en reproductieve zorg.

Abortuszorg is tijdgevoelig en niet overal goed toegankelijk
Abortus is tijdgevoelige zorg: zodra de keuze is gemaakt om een zwangerschap te beëindigen, is snelle toegang tot zorg belangrijk. In de praktijk is die toegang niet altijd goed geregeld. In Canada zijn er verschillende problemen, zoals een tekort aan artsen, lange wachttijden, meerdere afspraken op verschillende locaties en soms discriminatie. Vooral in kleinere en afgelegen gebieden is het lastig om goede abortuszorg te krijgen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Canadian Association of Midwives stellen dat verloskundigen een rol kunnen spelen in abortuszorg. Eerder onderzoek uit andere landen laat zien dat deze zorg veilig en effectief is, en dat vrouwen vaak tevreden zijn en vaker anticonceptie gebruiken na de zorg van een verloskundige. In 2018 stelde de overheid in Ontario financiering beschikbaar om de rol van verloskundigen binnen de zorg uit te breiden, waardoor zij in sommige zorgcentra ook abortuszorg kunnen bieden, inclusief het verstrekken van abortusmedicatie.

Kwalitatief onderzoek naar ervaringen
Dit kwalitatieve onderzoek keek naar de ervaringen van acht verloskundigen, negen cliënten en vijf andere zorgverleners die betrokken zijn bij deze vorm van zorg in Ontario. De onderzoekers gebruikten interviews, vragenlijsten en analyseerden documenten, hierbij werd gebruikgemaakt van de methodologie interpretatieve beschrijving1 Interpretatieve beschrijving is een manier van onderzoek doen waarbij onderzoekers proberen te begrijpen hoe mensen een bepaalde ervaring beleven. Ze verzamelen informatie via bijvoorbeeld interviews of vragenlijsten en zoeken daarna naar patronen en betekenis in die verhalen. Het doel is om praktische kennis te maken die gebruikt kan worden in de zorg of praktijk. . De gegevens zijn thematisch geanalyseerd om ervaringen en patronen te beschrijven.

Verloskundigen verbeteren toegang, continuïteit en samenwerking
Uit de resultaten blijkt dat abortuszorg door verloskundigen de toegang tot zorg verbetert. Patiënten hebben een betere ervaring en krijgen meer continuïteit in hun zorg. Zij ervaarden de extra ondersteuning, de extra tijd tijdens consulten en het brede zorgaanbod van verloskundigen als belangrijke meerwaarde. Ook zorgt dit voor waardevolle continuïteit in seksuele en reproductieve zorg en bevordert het samenwerking tussen zorgverleners en werktevredenheid. Alle betrokken verloskundigen gaven bijvoorbeeld aan dat zij hun werk in de abortuszorg als waardevol en betekenisvol ervaren, wat volgens hen leidt tot een hoge werktevredenheid en vertrouwen in het verlenen van deze zorg. Verloskundigen bieden abortuszorg aan als reguliere zorgverlening, wat bijdraagt aan het normaliseren van verschillende zwangerschapsbehoeften en -keuzes. De conclusie is dat het uitbreiden van de rol van verloskundigen kan helpen om abortuszorg beter bereikbaar, makkelijker en van betere kwaliteit te maken. Dit kan ook het zorgsysteem als geheel verbeteren.

Betekenis voor de Nederlandse zorg en rol van verloskundigen
Ook in Nederland is er steeds meer aandacht voor het verbeteren van de toegankelijkheid van abortuszorg. Sinds 2023 mogen huisartsen vroege abortuszorg met de abortuspil aanbieden, na verplichte scholing2 https://www.njb.nl/wetgeving/staatsbladen/medicamenteuze-afbreking-zwangerschap-door-huisarts . Daarnaast is er een samenwerking tussen Thuisabortus.nl en verloskundigen, waarbij verloskundigen een rol kunnen spelen in het verbeteren van toegankelijkheid van abortuszorg. De International Confederation of Midwives (ICM) beschrijft in de Essential Competencies for Midwifery Practice (2024) dat uitgebreide abortuszorg onderdeel is van de kerncompetenties van verloskundigen binnen seksuele en reproductieve gezondheidszorg, wat betekent dat dit onderdeel is van de opleiding en training3 https://internationalmidwives.org/resources/essential-competencies-for-midwifery-practice/ .

Wat betekent dit voor jou?
Dit onderzoek is relevant omdat het laat zien dat verloskundigen een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan toegankelijke en persoonsgerichte abortuszorg. In Nederland mogen verloskundigen momenteel geen abortusmedicatie voorschrijven, maar ze kunnen wel een belangrijke rol spelen in voorlichting, counseling, verwijzing, begeleiding en nazorg. Hierbij is regionale samenwerking (bijvoorbeeld met huisartsen die wel abortusmedicatie voorschrijven) van belang.