Vaak beschrijft de verloskundige literatuur een tegenstelling tussen een ‘vroedvrouwelijk’ (midwifery) model van de geboortezorg en meer technocratische of medische modellen. Dit onderzoek naar ‘Watchfull Attendance’1 Watchfull attendance is de aandachtige aanwezigheid van de verloskundige zorgverlener bij een bevalling. Misschien lijkt het alsof zij ‘niks doet’, maar ondertussen is zij wel helemaal afgestemd op de vrouw om haar te ondersteunen in haar proces.   bij het begeleiden van bevallingen laat zien dat verloskundigen beide modellen gebruiken. Verloskundigen balanceren continu tussen het bevorderen van een normale/fysiologische bevalling en het waarborgen van veiligheid. Dit vraagt niet alleen expertise, maar betekent ook intensieve emotionele inspanning.

Een etnografische duik in ‘Watchfull Attendance’
In 2022 startte een team onderzoekers van Verloskundige Wetenschap en van de afdeling Culturele Antropologie van de Vrije Universiteit een onderzoek2 Zie ook: https://tijdschrift.knov.nl/een-diepe-duik-in-watchful-attendance/ Of Luister naar deze podcast: https://www.childbirthnetwork.nl/publicaties/podcast-watchfull-attendance/  naar  de begeleiding van verloskundigen: Hoe ziet ‘Watchfull Attendance’ er uit in de praktijk? en Wat doen verloskundigen eigenlijk in de uren dat zij aanwezig zijn bij een bevalling? De antropologen van het onderzoeksteam observeerden tien bevallingen en hielden vervolgens postpartum diepte-interviews met iedere geobserveerde vrouw en met de begeleidende verloskundige.

Een spanningsveld
Tijdens het onderzoek werd duidelijk dat verloskundigen tijdens hun aanwezigheid bij bevallingen voortdurend schakelen tussen de verschillende zorgmodellen:
– Het bevorderen van een fysiologische geboorte door autonomie en vertrouwen bij de barende vrouw te stimuleren.
– Het waarborgen van veiligheid door risico’s te monitoren en zo nodig in te grijpen.

Deze dubbele verantwoordelijkheid creëert een spanningsveld, want hoe houd je de regie bij de barende vrouw, terwijl je als professional alert blijft op mogelijke risico’s en complicaties? Dit spanningsveld is een belangrijke bron van emotionele belasting voor de verloskundige.

In één voorbeeld laten de onderzoekers zien hoe een verloskundige hard werkt om een barende vrouw vertrouwen te geven in het succesvol volbrengen van een thuisbevalling. De verloskundige probeert een ‘anker’ te zijn wat deze barende vrouw voldoende houvast geeft om zich over te kunnen geven aan het proces. Aanwezig zijn, bemoedigen om nog even te proberen en steeds goed in contact blijven met de vrouw over wat zíj wil. Uiteindelijk respecteert de verloskundige het verzoek van de vrouw om voor hulp naar het ziekenhuis te gaan. Zo behoudt de vrouw de regie over haar eigen baring.

Een ander voorbeeld laat zien dat een verloskundige niet alleen afstemt op de barende vrouw om haar te helpen zich over te geven aan het baringsproces. Zij stemt ook af op de kennis, richtlijnen en protocollen die de veiligheid van moeder en kind moeten waarborgen. Dat levert een spanningsveld op. De onderzoekers laten zien welke emotionele inspanning er nodig is om de spanning te hanteren van deze dubbele verantwoordelijkheid, namelijk 1) stimuleren van autonomie en 2) waarborgen van medische veiligheid.

Emotionele inspanning als onderdeel van het vak
Voor verloskundigen betekent het faciliteren van een fysiologische bevalling balanceren tussen woman-centred care en de medische verantwoordelijkheden zoals risicoselectie. Omgaan met dit spanningsveld vereist emotionele inspanning. De onderzoekers vinden het belangrijk om deze emotionele inspanning expliciet te erkennen. Het maakt duidelijk hoe verloskundigen een taak vervullen bij het balanceren van de verschillende zorgmodellen. Het kan daarmee bijdragen aan het ondersteunen en verder ontwikkelen van de vaardigheden van (toekomstige) verloskundigen om deze emotionele inspanning te verrichten.

Wat betekent het voor jou?
Voor (student) verloskundigen is het spanningsveld tussen het ‘midwifery’ en het ‘medische’ model herkenbaar. Dit onderzoek is interessant, omdat het zichtbaar maakt hoe balanceren in dit spanningsveld in zijn werk gaat. Het laat zien dat dit ook een emotionele inspanning vraagt. Daarom is het van belang om ruimte te creëren voor deze emotionele inspanningen, bijvoorbeeld door ervaringen, dilemma’s en emoties te bespreken in intervisie of in een teamoverleg.